» О часопису
» Програмска оријентација
» Издавачи
» Редакција
» Научни савет
» Издавачки савет
» Упутство за ауторе
» Архива бројева
» Претплата и оглашавање
» Контакт

 

 

 

 

 

InfoM br 34

 

1.

UDC 004:005

Karakteristike sistema za upravljanje ključnim podacima

Characteristics of Master Data Management systems

 

Milan Miletić

 

Apstrakt: Već dugi niz godina, primena informacionih sistema u poslovnom okruženju ima izuzetno veliki značaj, zbog čega ujedno i predstavljaju aspekt poslovanja u čiji razvoj se ulažu zaista velika sredstva. U poslednje dve decenije, količina podataka koju ovi sistemi proizvedu raste eksponencijalnom progresijom, pa se s pravom problem podataka, njihovog kvaliteta i njihovog upravljanja može smatrati problemom 21. veka. Ovaj problem su pokušavale do sada da reše brojne organizacije i vendori ponudivši svoja softverska rešenja, međutim, tek pre nekoliko godina je počela da se razmatra upotreba Sistema za upravljanje ključnim podacima (Master Data Management – MDM). Njihovom eksploatacijom će se značajno povećati svest u kompaniji, da poslovni podaci predstavljaju najveću vrednost koju organizacija može imati. Ovim sistemima se kontroliše način na koji će se u poslovnim procesima rukovati podacima od ključnog značaja za kompaniju. One organizacije koje budu uložile sredstva u njihov razvoj i implementaciju, biće u prilici da u potpunosti iskoriste njihovu vrednost i tako se približe ostvarenju svojih operativnih i strateških ciljeva. Sistemi za upravljanje ključnim podacima ne predstavljaju rešenja koja se kao takva mogu jednostavno kupiti od nekog vendora, već pre svega objedinjuju na optimalan način poslovanje i informacione tehnologije. Njihov dalji razvoj je i neminovan i neophodan, i kao neki od budućih pravaca razvoja može se prepoznati sveobuhvatnija primena metapodataka u procesima identifikovanja i obezbeđivanja kvaliteta ključnih podataka.

Ključne reči : ključni podaci, upravljanje ključnim podacima, kvalitet podataka, metapodaci

Abstract: For many years, appliance of information systems in business has huge significance, because of what they also represent business area where actually large funds are invested. In the last two decades, the amount of data which are produced by these systems increased with exponential progression, so there is no doubt that data problem, their quality and management, can be considered as problem of 21st century. Many organisations, including multiple vendors, tried to solve this kind of problem using their own softver solutions, but only a few years ago started to consider the use of Master Data Management systems. Implementation of these kind of systems will significantly increase awareness among representatives of senior company management that business data are the most valuable organization assets. MDM systems control how data, essential to the company, will be handled during business processes. Those companies which invest funds in MDM development and implementation will be able to fully exploit their value and thus closer to achieving its operational and strategic objectives. MDM systems are not kind of solutions that can be easily purchased from a vendor, but above all come together in an optimal relation of business and information technology. Their next stage in evolution is inevitable and necessary, and will certainly involve much comprehensive use of metadata in the process of identifying and ensuring the quality of master data.

Keywords : master data, master data management, data quality, metadata

 

Milan Miletić, MSc, FON

Kontakt: milanmilyu@hotmail.com

Oblast interesovanja: Projektovanje informacionih sistema, Modelovanje poslovnih procesa, Web sistemi, Baze podataka

 

2.

UDC 621.397:004.932

Vizualna komponenta GIS-a – 3D scena na korak do globalnog 3D GIS-a

Visual GIS component – 3D scene, a step to the global 3D GIS

Ivan Alargić, Ivana Đorđević, Srđan Popov, Miro Govedarica

 

Sadržaj - Analiza urbanog prostora ima bolje rezultate ukoliko se koristi automatizacija, odnosno potpuna vizualna prilagodljivost koju nude digitalni 3D modeli. Sa ciljem generisanja 3D prostornog sistema, analiziran je OGC (Open Geospatial Consortium) standard KML (Keyhole Markup Language) i njegova kompresovana verzija KMZ. Geo-3D scena se sastoji iz digitalnog modela terena, satelitskog snimka i površinskih komponenti. Opisane su mogućnosti sinergije alata Google SketchUp i Google Earth za generisanje i prikaz površinskog modela (Digital Surface Model). Ovi alati omogućuju kvalitetnu vizualizaciju 3D prostora sa stanovišta izrade 3D modela i prikaza prepoznatih komponenti. Primenjene tehnologije su pogodne za prikaz urbanističke celine (globalni prikaz), kao i za prikaz detalja (mikro-lokacija). Analiza ovako postavljene 3D scene je značajna za rešavanje raznolikih urbanističkih problema čime se može povećati kvalitet urbanog saživota. Studija slučaja je sprovedena na zoni „KAMPUS UNS” Univerziteta u Novom Sadu, realizovanjem površinskog modela Univerzitetskog grada sa centimetarskom tačnošću dostupnog korisnicima Google Earth-a.

Ključne reči: Google SketchUp, Google Earth, KML, KMZ, 3D-GIS.

Abstract - Analyses of urban area can show better results when using automatization, visual adjustment that is available through 3D models. In order to generate 3D spatial system, OGC (Open Geospatial Consortium) standard KML (Keyhole Markup Language) and its compressed version KMZ are analyzed. Geo-3D scene is comprised of Digital Surface Model (DSM), satellite image and surface components. The possibilities of Google SketchUp and Google Earth tools for generating and displaying surface model (DSM) are outlined. These tools allow high quality visualization of 3D scene. Analyzed technologies are suitable for both: global view and micro-location. Analyses of thereby 3D scene is significant for possibility of solving various urban issues which increase the quality of urban coexistence. Case study was carried out in the zone of "Campus UNS", University of Novi Sad by the realization of Digital Surface Model of University Campus, available for all users of Google Earth.

Key Words : Google SketchUp, Google Earth, KML, KMZ, 3D-GIS.

 

 

 

M. Sc. Ivan Alargić, Fakultet tehničkih nauka - Centar za geoinformacione tehnologije i sisteme

Kontakt: а largic@gmail.com

Oblasti interesovanja: Elektrotehnika i računarstvo, Automatika i upravljanje sistemima – geoinformatika, geoinformacioni sistemi

 

M. Sc. Ivana Đorđević, Fakultet tehničkih nauka - Centar za geoinformacione tehnologije i sisteme

Kontakt: djordjev.ivana@gmail.com

Oblasti interesovanja: Elektrotehnika i računarstvo, Automatika i upravljanje sistemima – geoinformatika, geoinformacioni sistemi

mr Srđan Popov, dipl. ing. el., Fakultet tehničkih nauka - Centar za geoinformacione tehnologije i sisteme

Kontakt: boromir@uns.ac.rs

Oblasti interesovanja: Elektrotehnika i računarstvo, Automatika i upravljanje sistemima – geoinformatika, geoinformacioni sistemi

 

Prof. dr Miro Govedarica, dipl. ing. geod., Fakultet tehničkih nauka - Centar za geoinformacione tehnologije i sisteme

Kontakt: miro@uns.ac.rs

Oblasti interesovanja: Elektrotehnika i računarstvo, Automatika i upravljanje sistemima – geoinformatika, geoinformacioni sistemi

 

3.

UDC 681.51:621.398

 

Napredni sistemi za pomoć pri vožnji bazirani na interakciji sa drugim vozilima i infrastrukturnoj komunikaciji

Advance driver assistance systems based on interaction with other vehicles and infrastructure communication

 

Nenad Gligori ć , Ana Uzelac, Miljan Vučetić, Ljiljana Milosavljević

 

Sadržaj - Broj u č esnika u saobraćaju se iz dana u dan drastično povećava, a nema mogućnosti da saobraćajna infrastruktura prati ovaj trend. Bezbednost svih učesnika u saobraćaju je sve više ugrožena i neophodno je pronaći nova rešenja kako bi se ona podigla na viši nivo. Pored postojećih aplikacija koje nude razli č ite vrste pomoći pri samoj vožnji, mogućnost interakcije između pojedinih učesnika u saobraćaju pozitivno bi uticala na njegovu bezbednost i intenzitet.

U radu su objašnjeni sistemi za izbegavanje sudara zasnovani na VANET mrežama, infrastrukturnoj komunikaciji i GPS navigaciji, čime se ističe njihov značaj i potencijal sa socijalnog i tehnološkog aspekta.

Cilj ovih rešenja je automatizacija percepcije vožnje, kao i svih zahteva u globalu, kako bi se olakšalo kretanje u saobraćaju i povećala njegova bezbednost.

Ključne reči: Napredni sistemi za pomoć pri vožnji, VANET mreže, bezbednost u saobraćaju

Abstract – The number of traffic participants is rapidly increasing from day to day, without possibility for infrastructure to follow the trend. Safety of all road users is more affected than ever and it is necessary to find new solutions, in order to raise it to higher level. Although there are certain applications offering various help equipments for driving assistance, interaction possibility between individual participants in traffic would imply to traffic safety and intensity.

This paper describes collision avoidance systems based on VANET networks, infrastructural communication and GPS navigation, to underline their ability and potentials in social and technological aspects.

These solutions targets are automation in driving perception as well as other global demands, in order to make driving easier and traffic safer.

 

Keywords: Advance drivers assistance systems, VANET networks, traffic safety

 

 

Nenad Gligoric, „Beohemija“ Beograd

Kontakt: nenad.gli@gmail.com ,

Oblast interesovanja: distribuirani informacioni sistemi, mobilno racunarstvo, ERP sistemi.

 

Ana Uzelac,asistent Saobraćajni fakultet u Beogradu

Kontakt: ana.uzelac@sf.bg.ac.rs ,

Oblast interesovanja: elektronsko poslovanje.

 

  Miljan Vucetic, „E-Smart Systems“, Beograd

Kontakt: miljanvucetic@gmail.com

Oblast intresovanja: Informacione tehnologije.

Ljiljana Milosavljevic, Naftna Industrija Srbije

Kontakt:

ljiljana.milosavljevic@

gmail.com

Oblast interesovanja:

e-obrazovanje

 

 

4.

UDC 004.89:004.738.5

 

Projektovanje procesa klasterovanja pomoću paterna

Designing clustering process with reusable components

 

Kathrin Kirchner, Boris Delibašić, Milan Vukićević

 

Apstrakt: Tipičan proces otkrivanja zakonitosti u podacima (dejta majning, u daljem tekstu OZP), prema CRISP-DM metodologiji se sastoji od nekoliko faza, počevši od razumevanja poslovnog procesa i podataka, preko predprocesiranja, modelovanja i evaluacije. Za svaku od ovih faza, predstavljeno je nekoliko generičkih zadataka koje treba sprovesti. Kod rešavanja praktičnih problema, jako je teško odlučiti koji specijalizovani zadatak najviše odgovara odgovarajućoj generičkoj fazi. Razlog za ovakav problem leži najmanje u tri razloga. Kao prvo, postoji jako puno specijalizovanih zadataka u literaturi i njihovih implementacija u softverima za OZP. Drugo, dosta ovih zadataka je enkapsulirano u algoritmima i ne mogu se izvršavati nezavisno od algoritma. Kao treće, specijalizovani zadaci (ponovo upotrebljive komponente, u daljem tekstu PUK) nisu dobro organizovani. Na primer, nije lako odabrati odgovarajuću PUK za generički zadatak (pod-problem) konkretnog poslovnog problema. U ovom radu, predstavljamo predlog metodologije modelovanja, baziranog na principu „belih kutija“, koji podržava proces OZP. Takođe, dat je prikaz metodologije za probleme grupisanja podataka (u daljem tekstu klasterovanje) kao i predlog konkretnih paterna, zasnovanim na korišćenju PUK, za pod-probleme koji se često pojavljuju kod klasterovanja podataka, pred-procesiranja i post-procesiranja.

 

Ključne reči: Klasterovanje, otkrivanje zakonitostu u podacima, paterni, CRISP-DM

 

Abstract: A typical data mining process, as it is described e.g. in the CRISP-DM approach, consists of several phases starting from business and data understanding and proceeds with preprocessing, modeling and evaluation. For each of these phases, several generic tasks are described that have to be carried out. In practice, however, there are difficulties to decide which specialized task solves a generic task best. There are at least three reasons for this. First, a galore of specialized tasks is proposed in the literature and available in data mining software. Second, a lot of these tasks are encapsulated in algorithms, and can't be used independently of the algorithm. Third, specialized tasks (reusable components - RCs) are not well-organized, i.e. it is not easy to select the appropriate RC for a generic task (sub-problem). In this paper, we propose a white box modeling methodology that supports the design of the data mining process. Our paper concentrates on clus­­tering algorithms only. Thus, we propose RCs for commonly appearing sub-problems in clustering, as well as pre- and post-processing RCs.

 

Key words: Clustering, data mining, paterns, CRISP-DM

 

Kathrin Kirchner, Fakultet za ekonomiju i poslovnu administraciju Friedrich Schiller, Univerzitet u Jeni, Nemačka

Kontakt:

kathrin.kirchner@googlemail.com

Oblasti interesovanja: poslovna informatika, spo, gis, dejta majning

 

Boris Delibašić, Fakultet organizacionih nauka, Univerzitet u Beogradu, Srbija

Kontakt: delibasicboris@gmail.com

Oblasti interesovanja: Poslovna inteligencija, skladištenje podataka, dejta majning, menadžment znanja, poslovno odlučivanje.

Milan Vukićević, Fakultet organizacionih nauka, Univerzitet u Beogradu, Srbija

Kontakt: vucko83@gmail.com

Oblasti interesovanja: Poslovna inteligencija, skladištenje podataka, dejta majning, menadžment znanja, poslovno odlučivanje.

 

5.

UDC 007.52

Metode za analizu finansijskih podataka i razvoj algoritamskih strategija za automatsko trgovanje

Methods for analysis of financial data and development of algorithmic strategies for automated trading

Velibor Ilić

Apstrakt: Na tržištu stranih valuta sve više se automatski trguje pomoću softverskih metoda čime se znatno ubrzava proces trgovanja. Softver za automatsko trgovanje omogućava praćenje velikog broja parametara i donošenje odluka u realnom vremenu. Softverske metode trgovanja smanjuju uticaj ljudskih emocija na donošenje odluka i omogućavaju prevazilaženje problema koji mogu nastati usled nedostatka koncentracije. Savremena tehnologija, softver i podaci koji pristižu u realnom vremenu sami po sebi nisu dovoljni da bi rezultati trgovanja bili uspešni. Tehnologija obezbeđuje samo više informacija i brži proces trgovanja, međutim da bi rezultati trgovanja bili uspešni i dalje je potrebno pronaći odgovarajući način na koji iskoristi dostupne informacije i na koji način doneti ispravne odluke. U radu je opisana primena neuronskih mreža, data mining-a i evolutivnih metoda za analizu finansijskih podataka i traženje profitabilnih strategija trgovanja.

Ključne reči:

neuronske mreže, data mining, evolutivne metode, genetski algoritam, strategije trgovanja, tržište stranih valuta, Forex

Abstract: Automatic trading software speeds up the process of trading on foreign exchange market. Automated trading software allows monitoring a large number of parameters and make decisions in real time. Software trading methods reduce the impact of human emotions in decision making process and allow to overcome problems that may arise due to lack of concentration. Modern technology, software, and real-time information does not guaranty successful trading results. Technology provides more information and a faster process of trading, however, for successful trading results is still necessary to find an appropriate approach how to use of available information and how to make correct decisions. This paper describes the application of neural networks, data mining and evolutionary methods for the analysis of financial data and search for profitable trading strategies.

Keywords:

neural networks, data mining, evolutionary methods, genetic algorithm, trading strategies, foreign exchange market, Forex

 

dr Velibor Ilić

Kontakt:

ilicv@EUnet.rs ,

http://SOLAIR.EUnet.rs/~ilicv

Oblasti interesovanja: neuronske mreže, data mining, evolutivne metode, genetski algoritam, strategije trgovanja

 

 

6.

UDC 004.6

Pregled i uporedna analiza Prezentacionih paterna

A review and comparative analysis of Presentation Patterns

 

Marko Petrović, Nina Turajlić, Ivana Dragović

 

Rezime: Paterni omogućavaju da se prilikom razvoja poslovnih aplikacija koriste već isprobana i proverena opšta rešenja vezana za arhitekturu, dizajn i implementaciju. Postoji mnoštvo dobro dokumentovanih i proverenih paterna koji olakšavaju rešavanje problema vezanih za prezentacioni sloj aplikacije. Razlike između samih paterna proističu iz načina podele odgovornosti vezane za funkcionalnost prezentacionog sloja u odgovarajuće komponente kao i načina međusobne interakcije ovih komponenti. U ovom radu dat je prikaz i uporedna analiza najčešće korišćenih Prezentacionih paterna, sa ciljem olakšavanja izbora odgovarajućeg paterna pri razvoju prezentacionog sloja aplikacije. 

 

Ključne reči: Patern, prezentacioni sloj, podela odgovornosti. 

 

Abstract: Patterns provide common solutions, which are tested and verified, for the architecture, design and implementation of business applications. There exist a number of well-documented and verified patterns that aid the resolving of problems inherent to the presentation layer of an application. Differences among these patterns result from the manner in which the concerns, associated with the functionality of the presentation layer, are separated into components, as well as the interaction between these components. This paper presents a review and comparative analysis of the most frequently applied Presentation Patterns, with the intention of facilitating the selection of the best-suited pattern for designing the presentation layer of an application.

 

Key words: Pattern, Presentation Layer, Separation of Concerns.

   

 

Marko Petrović , Fakultet organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu

Kontakt: marko.petrovic@fon.rs

Oblasti interesovanja : Projektovanje informacionih sistema, Modelovanje poslovnih procesa, Razvoj zasnovan na modelima

Nina Turajlić , Fakultet organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu

Kontakt: nina.turajlic@fon.rs

Oblasti interesovanja : Projektovanje informacionih sistema, Razvoj zasnovan na modelima, Modelovanje poslovnih procesa, Metode optimizacije.

Ivana Dragović , Fakultet organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu

Kontakt: ivana.dragovic@fon.rs

Oblasti interesovanja : Projektovanje informacionih sistema, Razvoj zasnovan na modelima, Upravljanje sistemima, Fuzzy Logika.

 

 

7.

UDC 004.738.5:004.896

 

Prijedlog rješenja za detekciju i klasifikaciju sigurnosnih propusta web aplikacija

Solution proposal for detection and classification of web application security vulnerabilities

 

Ognjen Joldžić, Zoran Đurić

 

Abstrakt. U ovom radu su analizirani sigurnosni aspekti web aplikacija u informacionim sistemima. Izloženi su tipovi arhitektura web aplikacija i značajne osobine vezane za sigurnost informacionih sistema. Prikazane su osobine najzastupljenijih napada na web aplikacije, kao i načini zaštite za svaki od opisanih napada. Opisani su načini testiranja web aplikacija, tehnike za otkrivanje sigurnosnih propusta, načini klasifikacije testova prema osobinama i načinu izvođenja i dat je pregled postojećih rješenja za testiranje sigurnosti web aplikacija. U drugom dijelu rada detaljno je opisan WASTT - novo rješenje za otkrivanje i klasifikaciju sigurnosnih propusta u web aplikacijama, razvijeno od strane autora ovog rada. Prikazana je modularna struktura sistema, način upotrebe i mogućnosti razvijenog sistema.

Ključne riječi: sigurnosni aspekti web aplikacija, tipovi arhitektura web aplikacija, načini testiranja web aplikacija, WASTT

 

Abstract. This paper presents an extensive analysis of security aspects in modern web applications and information systems. An overview of web application architecture types and parts of their functionalities that specifically relate to information security is also given. Some of the most commonly found attacks against web applications are shown, along with respective solutions for each of the described attacks. The paper also explains the techniques for web application testing and vulnerability detection, and classifications according to features and execution procedures, with a special overview of the available solutions in this field. The second part of the paper contains a detailed review of WASTT – a new solution aimed for detection and classification of security vulnerabilities in web applications, developed by the authors of this paper. The review contains a comprehensive description of the modular structure, usage procedures and features of the developed system.

 

Key Words: security aspects in web applications web application architecture types, techniques for web application testing, WASTT

 

Ognjen Joldžić, dipl.ing., Elektrotehnički fakultet Banjaluka, RS, BiH

Kontakt: ognjen.joldzic@gmail.com

Oblasti interesovanja: sigurnost, kriptografija, PKI, objektno-orijentisano programiranje i modelovanje, Internet programiranje, XML-bazirana međuoperativnost, Web servisi, računarske mreže

doc. dr Zoran Đurić, Elektrotehnički fakultet Banjaluka, RS, BiH

Kontakt: zoran.djuric@etfbl.net

Oblasti interesovanja: sigurnost, kriptografija, PKI, platni sistemi i protokoli, formalna verifikacija, objektno-orijentisano programiranje i modelovanje, Internet programiranje

 

 

 

Abstract – The number of traffic participants is rapidly increasing from day to day, without possibility for infrastructure to follow the trend. Safety of all road users is more affected than ever and it is necessary to find new solutions, in order to raise it to higher level. Although there are certain applications offering various help equipments for driving assistance, interaction possibility between individual participants in traffic would imply to traffic safety and intensity.

This paper describes collision avoidance systems based on VANET networks, infrastructural communication and GPS navigation, to underline their ability and potentials in social and technological aspects.

These solutions targets are automation in driving perception as well as other global demands, in order to make driving easier and traffic safer.

 

Keywords: Advance drivers assistance systems, VANET networks, traffic safety

 

 

 

 

ИНФО М
Часопис за информациону технологију и мултимедијалне системе

Електронска пошта • Телефон +381 (0)11 3950-894 • Продукција сајта: ФОН
©2002-2007 ИНФО М и носиоци појединачних ауторских права. Сва права задржана.