» О часопису
» Програмска оријентација
» Издавачи
» Редакција
» Научни савет
» Издавачки савет
» Упутство за ауторе
» Архива бројева
» Претплата и оглашавање
» Контакт

 

 

 

 

 

InfoM br 40

UDC 004:658.152
Ana Pajić
MERENJE PERFORMANSI IT INVESTICIJA
Apstrakt: Informaciono komunikaciona tehnologija jedna je od najdominatnijih tehnologija današnjice. U nju se jako puno ulaže i od nje se očekuju izvanredni rezultati. IT investicije čine sve veći deo ukupnih investicija kompanija. Međutim, svakodnevna praksa pokazuje njihovu nedovoljnu efikasnost i neadekvatnu podršku poslovnom sistemu.
Kako su ulaganja u IT projekte izuzetno velika, postavljanje prioriteta i odabir projekata koji će se finansirati jedan je od bitnih aspekata upravljanja IT investicijama. Ekonomska opravdanost ulaganja sredstava, odnosno efekti koji se postižu uvođenjem jednog informatičkog rešenja u poslovanje, vrlo se teško precizno mogu odrediti, jer se zahteva ocena ne samo finansijskih koristi, već i onih neopipljivih i teško merljivih.
Rad nudi pregled metodologija za određivanje vrednosti informacionih tehnologija, koje obezbeđuju izračunavanje poslovne vrednosti koja se očekuje od predloženih IT investicija.
KLJUČNE REČI: IT investicije, poslovna vrednost IT, metodologija
MEASURING PERFORMANCE OF IT INVESTMENTS
Abstract: Information and communication technologies are one of the most dominant technologies nowadays. A lot is invested in them and outstanding results are expected. IT investments make increasing share of companies’ total investments. However, everyday practice shows their lack of efficiency and inadequate support to the business.
As the investments in IT projects are extremely high, setting priorities and selecting projects to be financed, is one of the most important aspects of managing IT investments. The economic justification of investment, in other words the effects achieved by involving an IT solution into business, can be difficult to determine because it requires evaluation of, not only financial benefits, but also benefits that are intangible and difficult to measure. 

Paper is offering the review of methodologies for determining information technologies’ value that enable estimation of business value, which is expected from proposed IT investments.

KEY WORDS: IT investments, business value of IT, methodology


Ana Pajić, student doktorskih studija na FON-u
Kontakt: apajic@gmail.com
Oblasti interesovanja: IT Governance, IT investicije, Projektovanje IS, Modelovanje poslovnih procesa, ERP sistemi.
***************************************

UDC 004.738:339.138
Nenad Orlić, Vojkan Vasković

ANALIZA POTENCIJALA MALIH TRŽIŠTA ON LINE VIDEO OGLAŠAVANJA – CASE STUDY SRBIJE

Sažetak: Pojava Interneta i njegova primena u poslovanju dovela je do dramatičnih promena u načinu komuniciranja na tržištu. Nekada nedodirljivi oglašivači radio TV novine dobili su konkurenciju u Internetu. Statistike na globalnom nivou pokazuju da se Internet sve više koristi za oglašavanje a da u okviru ovog medija sve značajnije mesto zauzima on line video oglašavanje. Svetski trendovi se uglavnom sa manjim ili većim zakašnjenjem pojavljuju na lokalnim tržištima. Pored trenutnog trenda gde oglašivači sa klasičnih medija prelaze na internet, i sama oblast internet oglašavanja doživela je diverzifikaciju u prethodnih nekoliko godina. U ranim godinama interneta, krajem prošlog veka, dominantan oblik reklamiranja na internetu bile su statičke slike postavljene na internet stranicama, takozvani baneri. Vremenom, pojavili su se drugi oblici internet reklamiranja kao što je reklamiranje na pretraživačima, socijalnim mrežama i video oglašavanje. Poslednja kategorija trenutno doživljava značajan rast i izuzetnu popularnost kod oglašivača jer  upotreba onlajn videa od strane korisnika interneta raste iz dana u dan.

Ključne reči: e-marketing, video oglašavanje, reklamiranje preko interneta, on line video.

PROSPECT ANALYSIS OF SMALL-SCALE ON LINE VIDEO ADVERTISING MARKETS – CASE STUDY OF SERBIA

Abstract: The emergence of Internet and its application in business operations has brought about dramatic changes in the way of communicating on the market. The once untachable advertisment media such as radio, TV and newspapers have gotten Internet as a serious competitor. Global statistic have indicated a growing presence of Internet for advertising purposes with the tendency to increase the role of on-line video advertising. The world trends are generally being reflected upon local markets with a smaller or greater delay.
This paper inkorporates the research of present state of affairs on the Internet advertising market  with a special insight into the role of on-line video advertising. Taking into consideration the word trends being reflected on smaler-scale local markets, with certain delays, it is to be expected that video ol-line advertising in Serbia gains a considerable significance in the forthcoming period. The paper also presents an overview of the existing services for video on-line advertising in Serbia, as well as the value correlation between on-line video advertising and TV commercials.

Key words: Internet marketing, video, on-line advertising,  local markets

vv

 

Nenad Orlić, MadNet doo
Kontakt: orlic@madnet.rs
Oblasti interesovanja: poslovna primena Interneta, organizovanje i upravljanje poslovnim procesima

Dr Vojkan Vasković, Beogradska Poslovna Škola
Kontakt: vaskovic@bvcom.net
Oblasti interesovanja: elektronsko poslovanje, e-bankarstvo, e-goverment, mobilne tehnologije

***************************************

3.
UDC 004.056.4
Saša Paunović
PRAVNO REGULISANJE ZAŠTITE BIOMETRIJSKIH PODATAKAApstrakt
Građani se često neprijatno osećaju znajući da neko prikuplja podatke o njihovoj ličnosti, posebno ako su oni osetljivog karaktera. Da bi se biometrija na najbolji način implementirala u društvu, neophodno je da postoji pozitivan odnos između građana i države, koji treba da bude baziran na principu dobrovoljnosti u primeni biometrije. Međutim, ukoliko bi se građanima na adekvatan način predočile prednosti biometrije, kao i postojanje adekvatnih institucionalizovanih mehanizama kontrole, pravne regulative, koja se odnosi na zaštitu privatnosti i zaštitu podataka, u velikoj meri bi se otklonile barijere u opravdanosti primene biometrije.

Ključne reči: Biometrija, primena biometrije, privatnost, pravna regulativa

LEGAL REGULATION OF BIOMETRIC DATA

Abstract
Citizens often feel uncomfortable knowing that someone collects information about their personality, especially if they are sensitive character. The best way to implement biometrics in society, it would be essential that there is a positive relationship between citizens and the state, which should be based on the voluntary principle in the application of biometrics. However, if it is adequately explained and present the  benefits of biometrics to the citizens, as well as  the adequate control of institutionalized mechanisms, legal regulations which is  concerning the protection of privacy and data protection in large part the barriers would be removed in favor of the justification of the application of biometrics.

Keywords:Biometrics,  application of biometrics, privacy,  legislation.

Saša Paunović

Kontakt: sasa.sale.paunovic@gmail.com
Oblasti interesovanja: biometrija, biometrijski sistemi, bezbednost, zaštita

***************************************
4.
UDC 004.738.5.035
Snežana Radović
CLOUD COMPUTING – POSLOVANJE U OBLACIMA

Apstrakt: Za krajnjeg korisnika,Cloud computing predstavlja mogućnost prilagođavanja infrastrukture, podataka i aplikacija van okvira organizacije. Poslovne aplikacije korišćene u oblaku posmatraju se kao servisi koji se mogu naslanjati na baze podataka kao i na celokupnu infrastrukturu koja se, takođe, nalazi negde u oblaku. Podaci koje krajnji korisnik unosi, nalaze se„negde“ u „nekoj“ bazi podataka. Pitanje sigurnosti podataka za krajnjeg korisnika vrlo je osetljivo, kao i pitanje povlačenja granica odgovornosti za vlasništvo nad podacima ili vlasništva nad bazom. Put optimizacije infrastrukture kroz cloud computing doprinosi značajnom smanjenju troškova i povećanju efikasnosti sa istim ili  čak i manjim ICT resursima što direktno utiče na profit kompanije. U ovom radu daće se osvrt na probleme baza podataka u oblaku, kao neminovne delove aplikativnog poslovnog softvera kao i na koristi koje mala i srednja preduzeća imaju korišćenjem cloud-a.

Ključne reči: cloud, database-as-a-service, korisnik, sigurnost,model baze

CLOUD COMPUTING – BUSINESS IN CLOUDS

Abstract:   For   end   users   cloud   computing   is   the   ability   to   accommodate   the infrastructure, data and applications outside of its own organization Business applications used in the cloud can be observed as services that can draw on a database as well as the entire infrastructure which is also located somewhere in the cloud. The data show that the end user, are "somewhere" in "a"database. The issue of data security for the end user is very sensitive, and the issue of withdrawal limits for ownership or ownership of the data base. Road of Core Infrastructure Optimization through cloud computing contributes significantly reduce costs and increase efficiency with the same or even less of ICT resources which directly affect the profits of the company. This  paper  will  give  an  overview  of  the problems of databases in the cloud, as inevitable parts of the business application software, and the benefit of using cloud for small and medium enterprises.

Key words: cloud, database-as-a-service, user, security, base model

Snežana Radović, Xella Srbija a.d.
Kontakt: snezana.radovic@xella.com
Oblasti interesovanja: poslovni informacioni sistemi, internet tehnologije, elektronsko poslovanje, upravljanje poslovnim procesima.

***************************************

 

5.
UDC 004.42.045:004.738.5
Nebojša Ristin, Siniša Vlajić, Ilija Antović, Miloš Milić, Vojislav Stanojević

KOMPARATIVNA ANALIZA JAVA I .NET WEB SERVISA

Apstrakt: Ovaj rad predstavlja rezultat istraživanja sprovedenog sa ciljem da se postavi formalni model arhitekture web servisa i izvrši komparativna analiza performansi web servisa realizovanih korišćenjem dve vodeće platforme za razvoj softvera – Java i .NET. Sa ciljem davanja pune slike o standardnoj arhitekturi web servisa, njihove teorijske i tehnološke osnove su opisane preko formalnog modela, predstavljenog UML dijagramom. Nakon toga dat je opis uočenih elemenata i veza u formalnom modelu, sa posebnim fokusom na ulogu elemenata i formulaciju njihovih međusobnih zavisnosti. Posmatrane platforme za razvoj softvera prikazane su kroz tehnologije za implementaciju Web servisa, i prezentovani su rezultati poređenja različitih tehnologija unutar svake od platformi. Korišćenjem metoda dinamičke analize i softverskih profajlera, vršen je monitoring aplikacija i analiza njihovih performansi. Posmatrane platforme su upoređene sa aspekta izvršavanja web servisa u JAX-WS i WCF implementacijama, i predstavljeni su dobijeni rezultati. Na kraju je prikazana diskusija u kojoj su objašnjene uočene prednosti i mane Java i .NET  realizacija Web servisa.
Ključne reči: Web servisi, arhitektura Web servisa, model Web servisa, Java, .NET, JAX-WS, WCF, komparativna analiza, softverski profajler

COMPARATIVE ANALYSIS OF JAVA AND .NET WEB SERVICES

Abstract: This paper is the result of research carried out in order to define a formal model of Web services architecture and perform a comparative analysis of performance of the web services implemented using two leading software development platforms - Java and. NET framework. With the goal of providing a full picture of the standard Web services architecture, their theoretical and technological basis are described by formal model, presented by UML diagram. Furthermore, the observed elements and relationships from the formal model are elaborated, with focus on roles of elements and formulation of their interdependence. The considered software development platforms are presented through Web services development technologies available in each of them, and the results of comparison of different technologies inside each platform. By using dynamic analysis methods and software profilers, application monitoring and performance analysis were executed. The considered platforms are compared in terms of execution of web services in JAX-WS and WCF implementations, and the results are presented. At the end, there is the discussion which explains the perceived advantages and disadvantages of Java and. NET Web services implementation.
Keywords: Web service, Web services architecture, Web services model, Java, .NET, JAX-WS, WCF, comparative analysis, software profiler 

M.Sc. Nebojša Ristin,
Fakultet organizacionih nauka,
Kontakt: nebojsa.ristin@yahoo.com
Oblasti interesovanja:
Softversko inženjerstvo,
Web servisi, Java EE aplikacije,

Dr Sinisa Vlajić, docent FON-a
Kontakt::
vlajic@fon.bg.ac.rs
Oblasti interesovanja: razvoj informacionih sistema, uzori, softversko inženjerstvo

 

Mr Ilija Antović,
Fakultet organizacionih nauka,
Kontakt:
ilijaa@fon.bg.ac.rs
Oblasti interesovanja: Softversko inženjerstvo, Softverski paterni, Generatori koda, Softverski zahtevi, Kvalitet softver

 

M.Sc. Miloš Milić, Fakultet organizacionih nauka,
Kontakt: mmilic@fon.bg.ac.rs
Oblasti interesovanja: Softversko inženjerstvo, Softverski paterni, Generatori koda, Softverski zahtevi, Web tehnologije

Vojislav Stanojević,
Fakultet organizacionih nauka
Kontakt: vojkans@fon.bg.ac.rs
Oblasti interesovanja: Softversko inženjerstvo, Softverski paterni, Generatori koda, Softverski zahtevi, Kvalitet softvera

***************************************

6.

UDC 004.42:004.658
Miljan Vučetić
PRIMENA FAZI LOGIKE U RELACIONIM BAZAMA PODATAKA

Rezime: Fazi relacioni model baza podataka (FRDBM) predstavlja proširenje klasične relacione baze podataka, a proširenje se odnosi pre svega na mogućnost i sposobnost upravljanja nepreciznim i neodređenim informacijama. Zbog toga se u klasičnim realacionim bazama podataka inkorporiraju elementi Zadeh-ove teorije fazi logike. Pitanje nepreciznosti podataka i njihove reprezentacije je jako zastupljena tema i vrlo važna u raznim oblastima i aplikacijama, kao što su geografski informacioni sistemi (GIS) i reperezentacija prostornih podataka, Data mining sistemi, statističke baze podataka, pretreživanje fazi informacija itd. Fazi pristup se kontinualno proučava i neprekidno se javljaju nove mogućnosti primene ovog koncepta u analizi problema različite prirode. Menadžeri baza podataka, na prvom mestu, analiziraju mogućnost generisanja  fazi upita, te dodavanje neprecinih informacija u fazi relacionim modelima baza podatak.U tom smislu predloženi su različiti modeli. Sledeći korak može da predstavlja analiza, karakterizacija i generalizacija podataka kao što je utvrđivanje postojanja zavisnosti, redundantnosti podataka, pojava anomalija itd. U ovom radu prikazane su najznačajnije oblasti  istraživanja u okviru modeliranja fazi baza podataka.
Ključne reči: Fazi relacioni modeli baza podataka, fazi skup, fazi upiti, zavisnost podataka, redudancija.
APPLICATION OF FUZZY LOGIC IN RELATIONAL DATABASES
Abstract: A fuzzy relational database model (FRDBM) is an extension of classical relational databases and this is related  primarily to the possibility and ability to manipulate with imprecise and uncertain information. Consequently, classical relational databases incorporate elements of Zadeh’s fuzzy logic and fuzzy sets. The issue of data uncertainty and their representation has been represented as very important topic in many areas and applications such as geographic information systems (GIS) and spatial data representations, Data Mining systems, statistical databases, fuzzy information retrieval etc.  Fuzzy approach is continually studying and constantly appearing new possibilities for application of this concept in the different problem analysis.Firstly, database managers analyze the possibility of fuzzy queries generating and adding of imprecise information in fuzzy relational database models. In this sense, various fuzzy database models have been proposed. The next step is analysis, characterization and generalization of data such as functional dependency, data redundancy, data anomalies etc. This paper reviews the most significant research in the areas of fuzzy database modeling.
Keywords: Fuzzy relational database models, fuzzy set, data dependencies, redundancy.

Miljan-Vucetic
Miljan Vučetić
miljanvucetic@gmail.com
Fakultet organizacionih nauka
Oblast intresovanja: informacioni sistemi, elektronsko poslovanje, fazi logika, veštacka inteligencija

***************************************

7.
UDC 004.925.8
Branislav Popović, Miroslav Dimitrijević

Modelovanje i animacija 3D karaktera na Fakultetu tehničkih nauka u Novom Sadu

Apstrakt – U ovom radu detaljno je prikazan postupak modelovanja i animacije trodimenzionalnih karaktera primenom 3ds Max softverskog paketa, kao jednog od najčešće korišćenih softverskih alata u oblasti inženjerske animacije koji u sebi integrišu modelovanje, animaciju i renderovanje. Pobrojane su oblasti primene, s posebnim osvrtom na primene u medicini, industriji, Internet aplikacijama, kao i aplikacijama za sintezu govora. Postupak modelovanja i animacije ilustrovan je primerima završnih diplomskih-master radova studenata Departmana za grafičko inženjerstvo i dizajn na Fakultetu tehničkih nauka u Novom Sadu. Pojašnjeni su pojmovi i definisani postupci koji obezbeđuju visoko kvalitetan, realističan, efektan, intuitivan, estetski zadovoljavajući i lako razumljiv prikaz krajnjeg rezultata. Sagledani su dalji pravci razvoja.

Ključne reči – Kompjuterska grafika, 3D modelovanje, Animacija karaktera, Skeletna animacija

3D Character Modeling and Animation at the Faculty of Technical Sciences
in Novi Sad

Abstract – This paper presents a detailed description of the procedure of modeling and animation of 3D characters, using 3ds Max software package, as one of the most used tools in the area of engineering animation that incorporates modeling, animation and rendering. Application areas are listed, with special reference to applications in medicine, industry, Web-based and Text-To-Speech applications. The process of modeling and animation is illustrated by examples of the student's final graduate-master thesis at the Faculty of Technical Sciences in Novi Sad, Department for Graphic Engineering and Design. The paper clarifies the concepts and defines the procedures that provide a high quality, realistic, effective, intuitive, aesthetically pleasing and easy to understand view of the final result. Future directions for development are also identified.

Keywords – Computer graphics, 3D modeling, Character animation, Rigging

M.Sc. Branislav Popović, dipl. ing.
Fakultet tehničkih nauka, Novi Sad
Kontakt: bpopovic@uns.ac.rs
Oblasti interesovanja: multimodalna komunikacija čovek-mašina, algoritmi klasterovanja, automatsko prepoznavanje i sinteza govora (ASR i TTS), 3D modelovanje i animacija

Miroslav Dimitrijević, apsolvent arhitekture
Fakultet tehničkih nauka, Novi Sad
Kontakt: miroslav_s_dimitrijevic@yahoo.com
Oblasti interesovanja: parametarsko modelovanje, modelovanje ljudi i karaktera, vizuelizacija u arhitekturi (VRay), animacija karaktera (rigging)

 

***************************************

8.

UDC  37.018.43:004.738.5
Aleksandra Labus, Aleksandar Milić Marko Vulić

UVOĐENJE EDUTAINMENT AKTIVNOSTI ZA UNAPREĐENJE E-UČENJA
Rezime: U ovom radu je predstavljena primena edutainment aktivnosti za unapređenje online kurseva u okviru Katedre za elektronsko poslovanje i upravljanje sistemima Fakulteta organizacionih nauka. Edutainment je pojam vezan za multimedije koji se koristi da označi softver koji ujedno ima i edukativni i zabavni karakter. U praktičnom delu rada opisano je prolagođavanje postojećih i uvođenje novih edutainment aktivnosti u sistem za upravljanje učenjem Moodle. Opisano je prilagođavanje Moodle aktivnosti lekcija, radionica, wikija, kao i primena softvera i dodatnog modula u realizaciji vežbi iz predmeta u okviru Laboratorije za elektronsko poslovanje. Prilagođavanje online kurseva primenom edutainment aktivnosti ima za cilj unapređene kvaliteta  procesa e-učenja.

Ključne reči: obrazovanje na daljinu, sistem za upravljanje učenjem, Moodle, Edutainment.

IMPLEMENTATION OF EDUTAINMENT ACTIVITIES FOR IMPROVING E-LEARNING

Аbstract: In this paper we present an application of edutainment activities for improvement of online courses within Department for e-business and system management of Faculty of Organizational Sciences. Edutainment is a term related to multimedia, used to describe software that has both educational and entertaining character. In the practical part of the paper adaptation of existing and introducing new edutainment activities in learning management system Moodle are described. We describe how Moodle activities, such as lessons, workshops and wikis, third party software applications and additional modules can be used in the realization of edutainment exercises in the scope of courses within Laboratory for e-business. The aim of adjustment of online courses using edutainment activities is to improve quality of the e-learning process.

Key words: Distance learning, Learning Management System, Moodle, Edutainment.

ja

ja popravljen2

Aleksandra Labus, Fakultet organizacionih nauka, Beograd.
e-mail: aleksandra@elab.rs
Oblast interesovanja: elektronsko obrazovanje, elektronsko poslovanje, internet tehnologije, internet marketing

Aleksandar Milić, Fakultet organizacionih nauka, Beograd.
e-mail:milic@elab.rs
Oblast interesovanja: elektronsko obrazovanje, elektronsko poslovanje, internet tehnologije, računarska simuacija

Marko Vulić, Fakultet organizacionih nauka, Beograd.
e-mail: marko@elab.rs
Oblast interesovanja: elektronsko obrazovanje, elektronsko poslovanje, internet tehnologije, internet marketing

 

.

 


 

 

 

ИНФО М
Часопис за информациону технологију и мултимедијалне системе

Електронска пошта • Телефон +381 (0)11 3950-894 • Продукција сајта: ФОН
©2002-2007 ИНФО М и носиоци појединачних ауторских права. Сва права задржана.