» О часопису
» Програмска оријентација
» Издавачи
» Редакција
» Научни савет
» Издавачки савет
» Упутство за ауторе
» Архива бројева
» Претплата и оглашавање
» Контакт

 

 

 

 

 

1. UDC 004.822:519.76

Мodel sistema za ekstrakciju informacija iz tekstova pisanih na srpskom jeziku

Model of a System for Information Extraction from Serbian Written Texts

Staša Vujičić Stanković

REZIME: U ovom radu je predstavljena narastajuća potreba za nadogradnjom postojećih sistema za ekstrakciju, izdvajanje relevantnih informacija za korisnika, semantičkim podacima i tehnologijama. Takođe su predstavljeni i problemi vezani za obradu sve većeg broja dokumenata u digitalnom obliku pisanih na srpskom jeziku. Pored problema koji potiču iz same prirode srpskog, morfološki bogatog jezika, sagledani su i problemi nedostatka semantičkih resursa i alata za srpski jezik. U skladu sa navedenim, prikazan je razvoj modela sistema za ekstrakciju informacija vođenu ontologijama za tekstove na srpskom jeziku zasnovan na integraciji postojećih resursa koji su razvijeni za obradu kako tekstova na srpskom jeziku, tako i onih koji su namenjeni obradi tekstova na engleskom jeziku; prilagođavanju postojećih tehnika i alata i novim načinima njihove primene u cilju prevazilaženja navedenih problema. Glavni doprinos razvoja ovog modela jeste podsticanje razvoja sistema za izdvajanje informacija relevantnih za korisnika, bazirano na ontologijama, za različite oblasti i primene.

KLJUČNE REČI: ekstrakcija informacija bazirana na ontologijama, semantički veb, obrada prirodnih jezika, srpski jezik.

ABSTRACT: This paper motivates the need for addressing the problem of enriching Information Extraction systems with the Semantic Web data and technologies, stressing the existing problems related to Serbian. Due to the core nature of Serbian, morphologically rich language, which leads to different types of issues in natural language processing tasks and especially Information Extraction process, and the lack of semantic resources and tools for Serbian, it is necessary to develop techniques for overcoming these problems, with particular emphases to take advantage of existing English resources and tools. The model for Ontology-Based Information Extraction is proposed to deal with the imperfection of Information Extraction related to Serbian, and to enhance essential Information Extraction process by incorporating semantic knowledge encapsulated in the ontologies. The scope of this paper is to describe the model based on: integration of existing resources that have been developed for the processing of both texts in the Serbian language, and those that are aimed to be used for processing of texts in English; adapting existing techniques and tools; and inventing new ways of their implementation in order to overcome significant challenges. We believe this model will encourage development of the Ontology-Based Information Extraction systems for specific domains and applications, dealing the increasing volume of data in Serbian.

KEY WORDS: Ontology-Based Information Extraction, Semantic Web, Natural Language Processing, Serbian.

Staša Vujičić Stanković, Univerzitet u Beogradu, Matematički fakultet email:stasa@matf.bg.ac.rs Oblasti interesovanja: obrada prirodnih jezika, ekstrakcija informacija, semantički veb, teorija formalnih jezika i automata

2. UDC 004.738.5:658.8

Koncept implementacije elektronske javne nabavke u Srbiji: izazovi i rizici

Concept of implementation public electronic procurement in Serbia: challenges and risks

Vjekoslav Bobar

REZIME: U radu je opisan koncept javne elektronske nabavke u Srbiji sa akcentom na organizacioni, tehnološki i pravni okvir za implementaciju istog. Ukratko je objašnjen metodološki okvir javne elektronske nabavke i dat je prikaz njene hardversko - softverske arhitekture. Opisane su faze javne elektronske nabavke gde su primenom SWOT analize objašnjeni izazovi i rizici u implementaciji iste. Na kraju rada navedene su prednosti korišćenja javne elektronske nabavke, a zaključkom je ukazano na dalje pravce razvoja.

KLJUČNE REČI: e-government, implementacija, izazovi, koncept, public e-procurement, rizici

ABSTRACT: This article describes the concept of public e-procurement in Serbia with accent on organizational, technological and legal framework for implementation. It shortly explains methodological frame of public e-procurement and shows its hardware and software architecture. Also, it describes phases of public e-procurement where implementation risks and challenges are explained by usage of SWOT analysis. Advantages of public e-procurement are listed at the end of the article and conclusion points further development possibilities.

KEY WORDS: e-government, implementation, challenges, concept, public e-procurement, risks

Vjekoslav Bobar, magistar
Uprava za zajedničke poslove republičkih organa
Kontakt: vjekoslav.bobar@uzzpro.gov.rs
Oblasti interesovanja: elektronsko poslovanje, e-government, public e-procurement, teorija odlučivanja, informacione tehnologije i njihova primena.


3. UDC 004.738.2

METODE SIGURNOG PRENOSA PODATAKA IZMEĐU MOBILNE APLIKACIJE I UDALJENOG SERVERA

SECURE DATA TRANSMISSION METHODS BETWEEN MOBILE APPLICATION AND REMOTE SERVER

Danijela Zoran, doc. dr Zoran Đurić

REZIME: Sve je više mobilnih aplikacija koje rade sa osjetljivim podacima kao što su podaci o identitetu korisnika, finansijski podaci (npr. podaci o kreditnim karticama), povjerljivi poslovni podaci i sl. Kada se ti podaci prenose preko nesigurnog medija izloženi su raznim vrstama napada. Zbog toga je potrebno obezbijediti siguran prenos podataka. Postoje različiti sigurnosni mehanizmi na svakom od slojeva OSI referentnog modela. U ovom radu će biti analizirani različiti sigurnosni mehanizmi na transportnom i aplikacionom sloju (HTTP Basic autentikacija, HTTP Digest autentikacija, HTTPS i zaštita na nivou poruke). Neki od njih obezbjeđuju samo autentikaciju korisnika i ograničen pristup resursima na serveru, dok drugi obezbjeđuju sigurnu komunikaciju koja podrazumijeva tajnost, integritet podataka, kao i autentikaciju strana u komunikaciji. U radu su dati konkretni primjeri korišćenja pojedinih mehanizama na Android i iOS platformi.

KLJUČNE REČI: sigurnost, mobilne aplikacije, napadi, HTTP, HTTPS, Android, zaštita na nivou poruke

ABSTRACT: Number of mobile applications which manipulate sensitive data such as users’s identity data, financial data (for example credit card data) and confidential business data, is growing every day. Data transmited over insecure medium is exposed to various types of attacks. Therefore it is necessary to ensure secure data transmission. There are different security mechanisms at each layer of the OSI reference model. This paper analyzes security mechanisms at application and transport layer (HTTP Basic authentication, HTTP Digest authentication, HTTPS and message level security). Some of these security mechanisms provide restricted access to servers’s resources, while others provide secure communication that includes confidentiality, data integrity and authentication of communication parties. This paper contains several code examples, written for Android and iOS platform, with the sole purpose to illustrate the usage of mentioned security mechanisms.

KEY WORDS: security, mobile applications, attacks, HTTP, HTTPS, Android, message level security

Danijela Zoran, Elektrotehnički fakultet Banjaluka, RS, BiH email: danijelazoran000@gmail.com Oblasti interesovanja: Android platforma , sigurnost, objektno-orijentisano programiranje i projektovanje

doc. dr Zoran Đurić, Elektrotehnički fakultet Banjaluka, RS, BiH email: zoran.djuric@etfbl.net Oblasti interesovanja: sigurnost, kriptografija, PKI, platni sistemi i protokoli, formalna verifikacija, objektno-orijentisano programiranje i modelovanje, internet programiranje, XML-bazirana međuoperativnost, Web servisi, penetration testing


4. UDC 004.738.5:621.39

STRATEGIJA RAZVOJA I PORTFOLIO E-SERVISA U POŠTI

STRATEGY DEVELOPMENT AND PORTFOLIO E-SERVICES IN POST

Dragana D. Šarac, Momčilo D. Kujačić, Bojan B. Jovanović

REZIME: Informaciono-komunikacione tehnologije (ICT) su drastično promenile društvenu i poslovnu komunikaciju. ICT su dovele i do pada tradicionalnih pismonosnih usluga. Diverzifikacija u pružanju poštanskih usluga je neophodna. Mnogi poštanski operatori u svetu, značajan deo svojih aktivnosti usmerili su na pružanje e-usluga svojim korisnicima. Strategija razvoja e-servisa u pošti značajna je, jer ima za cilj usmereno delovanje ka ostvarivanju i razvoju e-društva. Ovaj rad ima za cilj da prikaže trendove u razvoju e-servisa u poštanskom sektoru, predstavi moguće pravce za uključivanje Pošte Srbije u digitalnu poštansku mrežu i identifikuje strateški važne e-servise u poštanskom poslovanju.

KLJUČNE REČI: E-servisi, portfolio, pošta, strategija.

ABSTRACT: Information and communications technologies (ICT) have dramatically changed social and business communication. Also ICT caused decreasing volume of traditional mail services. Diversification of postal service is necessary. Many postal operators around the world have directed significant part of their activity on providing e-services to customers. Developing an e-service strategy is important for postal service because it has aim for action-oriented implementation and developing e-society. The aim of this paper is to present trends on developing e-services in postal sector, possible directions for inclusion of the Serbian Post in digital postal network and identify strategically important e-services in the postal business..

KEY WORDS: E-services, portfolio, post, strategy.

Dragana D. Šarac, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih nauka, email: dsarac@uns.ac.rs

Momčilo D. Kujačić, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih nauka, email:kujacic@uns.ac.rs

Bojan B. Jovanović, Univerzitet u Novom Sadu, Fakultet tehničkih nauka, email:bojanjov@uns.ac.rs


5. UDC 004.451.9:004.087.5

Pregled primjenjenih pristupa za softversku enkripciju podataka u različitim operativnim sistemima

A Survey of applied approaches for software encryption of data in different operating systems

Boris Damjanović, Dejan Simić

REZIME: Paralelno sa rastom količine digitalnih informacija koje se smještaju u računarskim sistemima raste i važnost zaštite navedenih podataka. Današnji operativni sistemi nude veliki broj različitih mehanizama za šifrovanje podataka koji često pružaju nejednak nivo zaštite. U ovom tekstu će biti dat pregled osnovnih kriptografskih rješenja zasnovanih na nivou bloka (block based) i na nivou datoteke (file based) koja su se koristila i koja se još koriste u operativnim sistemima zajedno sa prikazom napora za objedinjavanjem kriptografskih API-ja u operativnim sistemima Linux i Windows.

KLJUČNE REČI: operativni sistemi, bezbjednost i zaštita, enkripcija podataka

ABSTRACT: Along with the increased amount of digital information that are stored in computer systems increases the importance of protecting this information. Today's operating systems offer a number of different mechanisms to encrypt data that often provide unequal levels of protection. In this paper we provide an overview of basic block based and file based cryptographic solutions that are used in operating systems along with the presentation of efforts to unify cryptographic APIs in Linux and Windows OS.

KEY WORDS: operating systems, security and protection, data encryption

M. Sc. Boris Damjanović, email: damjanovic@koledzprijedor.org Oblasti interesovanja: zaštita računarskih sistema, kriptografija, informacioni sistemi, interakcija čovek-računar, programiranje i jezici, paralelizacija koda

Dr Dejan Simić, redovni prof., FON email: dsimic@fon.bg.ac.rs Oblasti interesovanja: elektronski sistemi plaćanja, primena kriptografije, zaštita podataka i računarskih sistema, PCI standardi, informacione tehnologije i njihova primena


6. UDC 004.2

Izrada modularne LOB Silverlight aplikacije

Building of modular LOB Silverlight application

Igor Pantelić, Slobodan Jovanović

REZIME: GSilverlight tehnologija se koristi za izradu LOB (Line of bussiness) aplikacija. Kod Silverlight tehnologije, LOB aplikacija se izvršava u Web pretraživaču, pri čemu se cela aplikacija nalazi na radnoj stanici (radna stanica „klijenta“). U ovom radu se opisuje primena Silverlight tehnologije za izradu jedne složene LOB aplikacije, aplikacije koja se koristi u poslovnicama banaka, gde su ove poslovnice rasporedjene na mnogo različitih i udaljenih lokacija. U nastavku teksta će biti prvo opisana Silverlight tehnologija, kao i problemi koji se javljaju prilikom razmeštanja Silverlight aplikacije, a takođe će biti opisana i rešenja za probleme koji se tiču razmeštanja. Zatim će biti opisana izrada jedne Silverlight LOB aplikacije koja se, iz ugla razmeštanja sistema, odlikuje: modularnošću, brzim startovanjem.

KLJUČNE REČI: Poslovnice banaka, Razmeštanje aplikacije, Dijagram klasa

ABSTRACT: Silverlight technology is used for building of LOB (Line of bussiness) applications. In this technology, an LOB application is executed in Web browser, where the application is deployed on client work station. This paper describes an application of Silverlight technology for building of an complex LOB application, which is used in bank branches, distributed on manu distant locations. After describing Silverlight technology, and the problems associated with deployment of this technology, the solutions of these problems of the application deployment will be discussed. And the constrction of an Silverlight LOB application will be described, characterized by: modularity, and fast starting.

KEY WORDS: Bank branches, Application deployment, Class diagram

Igor Pantelić, Metropolitan univerzitet, Beograd email: igorpantelic@gmail.com Oblasti interesovanja: veliki softverski sistemi, C# programiranje, Microsoft tehnologije

Slobodan Jovanović, Metropolitan univerzitet, Beograd email: slobodan.jovanovic@metropolitan.ac.rs Oblasti interesovanja: veliki softverski sistemi, C++ programiranje, inteligentni sistemi


7. UDC 004.056:004.087.5

Napadi na bezbednost bežičnih lokalnih mreža

Attacks on Security of Wireless Local Area Networks (WLAN)

Darko Dimitrijević, Snežana Vulović, Slobodan Jovanović

REZIME: Razvojem bežične tehnologije i porastom njenog korišćenja raste i potreba da se bezbednost mreže dovede na što viši nivo. Samom komunikacijom u bežičnoj mreži stvara se rizik da se ta komunikacija presretne. Najbolja metoda prisluškivanja i analize paketa kao i ekstrakcije SSID (Service set ID) u WLAN mrežama je pomoću Network Sniffer-a. Mrežni prisluškivači (Network sniffers) su aplikacije koje mogu da prate protok paketa kroz mrežu i pomoću njih je moguće saznati razne informacije koje zanimaju korisnika, kao što je SSID, šta dati paket sadrži i sl. U ovom radu biće detaljno prikazan konkretan napad na jednu WLAN mrežu, pomoću softvera Aircrack-ng. Takodje, u radu se analizira šta je WEP, metode prisluškivanja, tehnike probijanja lozinke, koji se softveri koriste za napad na bežičnu mrežu, i kako se što bolje zaštititi od takvih napada.

KLJUČNE REČI: Prisluškivanje, Šifriranje, WLAN, WEP

ABSTRACT: Development of wireless technology and its increased use require the network security to be increased to the top level. Any communication in the wireless network represents a risk for it to be intercepted. The best interception and analysis method and SSID (Service set ID) extraction in WLAN networks is to use a Network Sniffer. Network sniffers are software applications which are able to follow data flow in the network, and these applications enable extraction of various information, eg. SSID, etc. This paper describes in details a concrete attack on a WLAN network, by using Aircrack-ng software. Also, this paper discusses what is WEP, sniffing methods, attacks on passwords, and software for attacks on WLAN networks, and how WLAN networks can be protected against attacks.

KEY WORDS: Sniffing, Encryption, WLAN, WEP

Darko Dimitrijević, Metropolitan univerzitet, Beograd email: darkomd@gmail.com

Snežana Vulović, Metropolitan univerzitet, Beograd email:
snezana.vulovic@metropolitan.ac.rs

Slobodan Jovanović, Metropolitan univerzitet, Beograd
Oblasti interesovanja: veliki softverski sistemi, C++ programiranje, inteligentni sistemi

 

ИНФО М
Часопис за информациону технологију и мултимедијалне системе

Електронска пошта • Телефон +381 (0)11 3950-894 • Продукција сајта: ФОН
©2002-2013 ИНФО М и носиоци појединачних ауторских права. Сва права задржана.