» О часопису
» Програмска оријентација
» Издавачи
» Редакција
» Научни савет
» Издавачки савет
» Упутство за ауторе
» Архива бројева
» Претплата и оглашавање
» Контакт

 

 

 

 

 

1.UDC 659.2:004.4

ТЕХНОЛОГИЈЕ ВОДЕНОГ ЖИГА

WATERMARK TECHNOLOGIES

Жељко Гаврић, Вања Мишковић, Душан Старчевић

REZIME: Обзиром на развој и количину мултимедијалних датотека на Интернету јавила се потреба да се ови подаци на неки начин заштите. Једна од метода заштите је управо додавање воденог жига на мултимедијалне податке. Овај рад описује врсте водених жигова, начин њихове имплементације као и потенцијалне пријетње које могу оштетити водени жиг. У раду је приказано неколико практичних пријемјера уметања воденог жига у фреквенцијском домену. Примјери су рађени у програмском пакету Матлаб.

KLJUČNE REČI: Мултимедији, мутимедијалнекомуникације, водени жиг

ABSTRACT: Considering a fast development and a huge amount of multimedia contents on the Internet, there is a need to improve security of these data.One of the most important security methods is the digital watermarking technology that allows embedding of a watermark in the multimedia files and extraction of it without affecting the perceptual quality of the multimedia files. This paper describes types of watermarking techniques, the way of their implementation as well as their robustness to different type of attacks. In this paper, we present practical examples of the image watermarking in a frequency domain. Our examples are written and illustrated in the software package Matlab.

KEY WORDS: Multimedia, multimedia communications, watermark

Mr Željko Gavrić, viši asistent,
Slobomir P Univerzitet, Doboj-Bijeljina, RS-BIH
E-mail: zeljko.gavric@spu.ba
Oblast interesovanja: Multimedije, Multimedijalne komunikacije, Senzorske mreže

Dr Vanja Mišković, docent,
Slobomir P Univerzitet, Doboj-Bijeljina, RS-BIH
E-mail: vanja.elcic@gmail.com
Oblast interesovanja: Mobilno računarstvo, Senzorske mreže, Multimedije

Dr Dušan Starčević, redovni profesor,
Fakultet Organizacionih Nauka, Beograd
E-mail: starcev@fon.rs
Oblast interesovanja: Računarske mreže, Multimedijalne komunikacije, Multimedije


2.UDC 004. 621.39

Razvoj usluge Digitalnog novčanika

Developing Digital Wallet services

Dragana Vasiljević, Prof. dr Zorica Bogdanović, Aleksandra Vukmirović

REZIME: Predmet istraživanja ovog rada je razvoj rešenja mobilnog bankarstva korišćenjem bežičnih tehnologija. Rad ima za cilj da prikaže dizajniranje i implementaciju usluge Digitalnog novčanika koja će krajnjim korisnicima omogućiti vršenje mobilnih plaćanja neposrednim prinošenjem mobilnog telefona POS terminalima. Proces plaćanja se izvršava upotrebom virtuelne platne kartice na mobilnom telefonu korisnika korišćenjem HCE tehnologije. Razvijeno rešenje predstavlja primer inovativnog poslovnog modela kroz integraciju mobilnog i bankarskog poslovanja. Usluga Digitalnog novčanika, nazvana Wave2Pay, zasnovana je na NFC tehnologiji koja se koristi za beskontaktna plaćanja. Nova Wave2Pay usluga je novi metod plaćanja i trebalo bi da doprinese povećanju nivoa digitalizacije bankarskog sistema u Srbiji.

KLJUČNE REČI: bežične tehnologije, mobilna aplikacija, mobilno plaćanje, digital wallet, virtuelna kartica

ABSTRACT: The subject of this paper is the development of mobile banking solution using wireless technologies. The aim of this paper is to present the design and implementation of the Digital wallet service that will provide the end users with the option to make mobile payments by putting mobile phone near POS terminals. The payment process is executed with virtual payment cards on user's mobile phone using HCE technology. This developed solution is an example of a new business model through the integration of mobile and banking operations. The Digital Wallet service, named Wave2Pay, is based on the NFC technology which is used for contactless payments. The new Wave2Pay service is the new payment method that is likely to contribute in increasing the level of digitalization of the banking system in Serbia.

KEY WORDS: contactless technology, mobile application, mobile payment, digital wallet, virtual card

Dragana Vasiljević, Banca Intesa ad Beograd,
dragana.vasiljevic@bancaintesa.rs
Oblasti interesovanja: elektronsko bankarstvo, mobilno bankarstvo, e-commerce

Prof. dr Zorica Bogdanović, Fakultet organizacionih nauka, Beograd,
zorica@elab.rs
Oblasti interesovanja: elektronsko poslovanje, mobilno poslovanje, Internet tehnologije

Aleksandra Vukmirović, Fakultet organizacionih nauka, Beograd,
aleksandra.vukmirovic@stata.rs
Oblasti interesovanja: elektronsko poslovanje, internet marketing


3.UDC 519.8

VIŠEKRITERIJUMSKO ODLUČIVANJE - PRIMER IZBORA DOBAVLJAČA POMOĆU AHP METODE

MULTICRITERIA DECISION MAKING - PRACTICAL EXAMPLE OF AHP BASED APPROACH FOR SUPPLIER SELECTION

Jovana Mihailovic

REZIME: U radu je opisan problem višekriterijumskog odlučivanja na primeru izbora dobavljača. Odabir najboljeg ponuđača je složeni zadatak koji zahteva analizu više kvalitativnih i kvantitativnih kriterijuma, najčešće konfliktnih, na osnovu kojih donosilac odluke treba da izabere najbolju alternativu. Cilj rada je da, na primeru jedne kompanije iz Beograda, prikaže kako donosilac odluke metodom analitičkog hijerarhijskog procesa i pomoću programa Expert Choice može da izabere najboljeg dobavljača. U radu su definisani kriterijumi ocenjivanja dobavljača, alternative, opisan je proces proračuna u Expert choice programu i urađena analiza osetljivosti rešenja.

KLJUČNE REČI: Višekriterijumsko odlučivanje, AHP metoda, izbor dobavljača, Expert Choice

ABSTRACT: Paper presents multi-criteria decision making problem of supplier selection. When evaluating and choosing the best supplier, decision maker faces complex task that usually consists of analyzing many qualitative and quantitative conflicting performance measures. On practical example applied in one company from Belgrade, this paper describes how decision maker can chose the best supplier by using Analytical Hierarchical Process and software Expert Choice. This study identifies criteria used for decision making, alternatives, and presents Expert Choice calculation and sensitivity analysis of solution.

KEY WORDS: Multi-criteria decision making, AHP method, supplier selection, Expert Choice

Jovana Mihailovic, Vip mobile
Kontakt e-mail adresa: j.mihailovic@vipmobile.rs
Oblasti interesovanja: Mobilne komunikacije, inženjerski menadžment, odlučivanje


4.UDC 316.774:004.4

Analiza akademskog plagiranja izvornog koda

Analysis of academic source code plagiarism

Dejan Ćapara

REZIME: U današnjem informacionom svetu, računarski programi se u nedovoljnoj meri čuvaju od malverzacija i neautorizovanog korišćenja. Značajan oblik kršenja autorskih prava predstavlja plagijarizam. Veoma je zastupljen u programiranju, naročito na primeru izvornog koda, koji je najosetljivija meta plagiranja. Kao i plagijarizmi drugih formi intelektualne svojine, najzastupljeniji je u akademskoj sredini. Studentski radovi su izloženi različitim malverzacijama, a profesorima su od velike koristi u sprečavanju ovakvih prestupa različiti alati za detekciju plagijarizma. U radu je data komparativna analiza alata odnosno algoritama koji se koriste za prevenciju plagiranja izvornog koda u akademskom okruženju. Dat je kratak osvrt na pravne norme koje se odnose na računarske programe kao autorska dela. Detaljno su opisana tri alata koji se najčešće primenjuju za detekciju akademskog plagijarizma - JPlag, MOSS i SIM. Najznačajniji rezultati komparacije su prikazani, istaknute su prednosti i mane svakog od alata, mogućnosti primene u različitim situacijama, kao i predlog daljeg razvoja ovih alata.

KLJUČNE REČI: Plagijarizam, akademsko plagiranje, izvorni kod, detekcija plagijarizma, alati, komparativna analiza

ABSTRACT: In today's world of Informatics, computer programs are insufficiently protected against fraud and unauthorized use. A significant form of copyright infringement represents plagiarism. It is very present in programming, particularly in the case of the source code, which is the most sensitive target of plagiarism. As well as other forms of plagiarism of intellectual property, it’s mostly present in the academic environment. Student works are exposed to fraud, and to prevent such offenses teachers may use different tools to detect plagiarism. The subject of this research is a comparative analysis of the tools used for the prevention of plagiarizing a source code in an academic environment. A brief overview of the legal standards that apply to computer programs as copyright works is given. Three tools that are most commonly used to detect academic plagiarism - JPlag, MOSS and SIM are described in detail. Esential results of the comparison are shown, the advantages and disadvantages of each of the tools are highlighted, as well as application possibilities in different situations and the proposal for the further development of these tools.

KEY WORDS: Plagiarism, academic plagiarism, source code, plagiarism detection tools, comparative analysis

Dejan Ćapara, Software developer, Asseco SEE
Kontakt: dejan.capara@gmail.com
Oblasti interesovanja: Objektno-orijentisano programiranje, baze podataka, zaštita podataka, digitalna forenzika


5.UDC 001.102:519.713

Analiza vremena izvršavanja algoritama za pretraživanje i uređivanje kolekcija podataka

Analysis of Searching and Sorting Data Collections Algorithms’ Execution Time

Selena Matijević, Prof. dr Saša D. Lazarević

REZIME: Uređivanje (sortiranje) je sveprisutno, bilo u svetu računara ili u svakodnevnom životu. To je proces preuređivanja elemenata nekog skupa po određenom poretku i preduslov za efikasno pretraživanje takvog skupa. Pretraživanje je proces koji za cilj ima pronalaženje elemenata u nekoj kolekciji podataka. Najčešće je to traženje elemenata koji sadrži određeni podatak, tj ključ. Postoji više algoritama kako za uređivanje, tako i za pretraživanje, pa se postavlja pitanje koji algoritam je optimalan u zavisnosti od parametara date kolekcije podataka. Kroz rad se posmatraju različite kolekcije podataka, a razlike se ogledaju u više kriterijuma. Najpre prema mestu koje kolekcija zauzima u memoriji: nizovi i liste kao delovi unutrašnje memorije i datoteke kao delovi spoljašnje memorije. Ovakve kolekcije prema nivou uređenosti mogu biti: uređene, inverzno uređene, delimično uređene i nasumične, i mogu biti različite veličine (1000, 100000 i 10000000 elemenata). Kroz aplikacije u C programskom jeziku implementirano je uređivanje i pretraživanje nizova, lista i datoteka, koje poseduju različite kombinacije dve pomenute karakteristike. Koristeći rezultate merenja izvršavanja pomenutih algoritama nad svakim tipom kolekcije, izvršena je analiza, u cilju dobijanja odgovora na pitanje koji algoritam je najbolje koristiti u odnosu na prirodu kolekcije podataka.

KLJUČNE REČI: Algoritam, Kolekcija podataka, Pretraživanje, Uređivanje, Merenje vremena, Komparativna analiza

ABSTRACT: In word of computer programming, sorting is present to a large degree, just like in everyday life. It is process of arranging elements of any set by certain order and precondition for efficient search of that set. Searching is process which goal is to find certain element in some data collection. It usually refers to search of element that contain some information (key). There are several sorting and searching algorithms, and the question is which one is optimal to use, depending on parameters of data collection. This paper considers different data collections, and those differences compete in more criterions. Firstly, data collections are divided by place in memory that they held into arrays and lists, as parts of internal memory, and files as parts of external memory. Further, these data collections are divided by level of sort in assorted, inverse assorted, partially assorted and random collections, and can be of different size (1000, 100000 and 10000000 elements). Searching and sorting of arrays, lists and files that have different combinations of mentioned characteristics are implemented in applications, using C programming language. Analysis of algorithms' execution time is done by using the results of searching and sorting measurements, with goal to get answer to question which algorithm is best to use depending on characteristics of data collection.

KEY WORDS: Algorithm, Data Collection, Searching, Sorting, Time Measurement, Comparative Analysis

Selena Matijević, master inženjer organizacionih nauka
Institucija: Vojska Srbije,
Kontakt e-mail adresa: selenamatijevic2@gmail.com
Oblasti interesovanja: algoritmi, programiranje, razvoj softvera

Dr Saša D. Lazarević,
Fakultet organizacionih nauka, Univerzitet u Beogradu
Kontakt: sasa.lazarevic@fon.rs
Oblasti interesovanja: softversko inženjerstvo, informacioni sistemi, baze podataka, sistemi za upravljanje dokumentacijom, .NET platforma


6.UDC 004.4:004.7

Progresivne Web aplikacije: između nativnih i mobilnih Web aplikacija

Progressive Web Apps: between native and mobile Web applications

Slavimir Vesić

REZIME: U današnjem svetu mobilni uređaji su postali neizostavni deo naše realnosti. Prema nekom nepisanom pravilu većina ljudi se oslanja na mobilne tehnologije kada su u pitanju kontakti, poruke, email poruke, obaveštenja, kalendari, socijalne mreže i td., koje omogućavaju gotovo trenutnu razmenu informacija. Usled sve većeg broja mobilnih uređaja i veće pokrivenosti mobilnih mreža, potražnja korisnika za mobilnim sadržajem je uvećana. Iako postoji veliki broj mobilnih aplikacija za određenu mobilnu platformu tzv. nativnih aplikacija, prema nekim istraživanjima je uočeno da korisnici iako preuzimaju mobilne aplikacije sa online prodavnica, besplatno ili za određenu nadoknadu, instaliraju ih i konfigurišu, zapravo koriste veoma mali broj istih. Sa druge strane, Web ne zahteva instaliranje, konfigurisanje i dodeljivanje prava aplikacijama, već jednostavnim unosom adrese u pretraživač sadržaj postaje dostupan i upravo zbog brzine kojom korisnik dolazi do novog sadržaja njegovo zadovoljstvo je veće. Google je uočio opisni trendi za tržište mobilnih uređaja napravio je novi tip aplikacija, progresivne Web aplikacije. Pomenute aplikacije kombinuju karakteristike nativnih aplikacija i mobilnih Web aplikacija i time dobijaju najbolje od oba sveta čime nude bolje korisničko iskustvo u odnosu na dosadašnji mobilni Web, što kao posledicu ima veće provedeno vreme na sajtu od strane korisnika.Iako je pomenuti trend još u fazi razvoja, rezultati velikih on-line kompanija koje su implementirale PWA je navelo autora da opiše ovu vrstu aplikacija, zajedno sa promenama u korisničkom iskustvu.

KLJUČNE REČI: progresivne Web aplikacije, nativne aplikacije, mobilne Web aplikacije, korisničko iskustvo

ABSTRACT: In today's world, mobile devices have become an indispensable part of our reality. According to an unwritten rule, most people rely on mobile technology when it comes to contacts, messages, email messages, notifications, calendars, social networks, etc., which allow them almost instant exchange of information. With the growing number of mobile devices and the increasing coverage of mobile networks, user demands for mobile content is increased.Although there is a growing number of mobile applications for specific mobile platform,so-called native applications, some researches has found that even though users download mobile apps from online store, free or for a fee, install and configure them, they actually use a very small number of them.On the other hand, the Web does not require installation, configuration, or setting permissions for applications, but simply by entering the address into the browser, the content becomes available. The speed of content delivery to the end user is the reason for customer satisfaction. Google has noticed the aforementioned trend and created a new type of application called Progressive Web apps. It combines characteristics of native applications, as well as mobile web applications, in order to have best of both worlds, and offer better user experience than the current mobile Web, which increases the time spent on the site by users.Although the above-mentioned trend is still under development, the results of large on-line companies that implemented Progressive Web Apps has led authorto describe this type of application, along with the changes in the user experience.

KEY WORDS: Progressive Web Apps, native applications, mobile Web applications, user experience

MSc Slavimir Vesić,
JKP „Beogradski vodovod i kanalizacija“,
Kontakt: vesic.slavimir@gmail.com
Oblasti interesovanja: Web programiranje, interoperabilnost, softverske arhitekture, interakcija čovek računar


7.UDC 37.018.43:004.7

PRIMENA PDCA METODOLOGIJE U RAZVOJU BEZBEDNOSNOG MODULA U E-OBRAZOVANJU

APPLICATION OF PDCA METHODOLOGY FOR DEVELOPMENT OF SECURITY MODULE IN E-LEARNING

Marjan Milošević

REZIME: U radu je prikazan razvoj bezbednosnog modula integrisanog u okruženju za e-obrazovanje. Primenjena je popularna PDCA metodologija. Opisani su elementi razvoja po odgovarajućim fazama cikličnog procesa i prikazan primer implementacije u okruženju Moodle. Kroz razvoj modula formiran je model bezbednosti informacija u obrazovanju, dok je u završnoj fazi izvršena evaluacija u realnom okruženju sa studentima. Pokazano je da je PDCA metodologija efikasan sistematičan pristup u razvoju ne samo sistema za upravljanje bezbednošću (što je preporučeno standardom ISO 27001:2005), već i manjih podsistema, kao što je bezbednosni modul.

KLJUČNE REČI: bezbednost informacija, bezbednosni modul, e-obrazovanje, Moodle, PDCA

ABSTRACT: Paper presents development of a security module integrated in e-learning environment. The popular PDCA methodology was used. Elements of development are described according to the cyclic process phases and an example of implementation in LMS Moodle is shown. Throughout the module development a model of information security in e-learning is formed and in the final phase an evaluation was conducted with students involved. PDCA showed up to be an efficient approach not only for development of information security management systems (that is recommended by ISO 27001:2005 standard), but also for smaller subsystems, such as security module.

KEY WORDS: information security, security module, e-learning, Moodle, PDCA

Marjan Milošević, asistent na Fakultetu tehničkih nauka u Čačku.
Kontakt e-mail adresa: marjan.milosevic@ftn.kg.ac.rs
Oblasti interesovanja: e-obrazovanje, bezbednost informacija, računarske mreže, interakcija čovek-računar


 

ИНФО М
Часопис за информациону технологију и мултимедијалне системе

Електронска пошта • Телефон +381 (0)11 3950-894 • Продукција сајта: ФОН
©2002-2016 ИНФО М и носиоци појединачних ауторских права. Сва права задржана.