» О часопису
» Програмска оријентација
» Издавачи
» Редакција
» Научни савет
» Издавачки савет
» Упутство за ауторе
» Архива бројева
» Претплата и оглашавање
» Контакт

 

 

 

 

 

1.UDC 004.722

HADOOP CLOUD TEHNOLOGIJE

Dejan Hadži-Milosavljević, Dušan Starčević

REZIME: Zahtevi za razvojem naprednih aplikacija elektronskog poslovanja, koje odlikuje pouzdanost, distribuiranost i skalabilnost, ne mogu se realizovati primenom tradicionalnih baza podataka. Zato se razvijaju novi pristupi za skladištenje, brzu pretragu i analizu velikih količina podataka u realnom vremenu, zasnovani na Big data tehnologijama. Ispravno i potpuno objašnjenje šta je Hadoop i kakva je njegova povezanost sa Cloud-om, sledi iz proučavanja upravo Big data tehnologije.Hadoop obezbeđuje pouzdano i skalabilno skladištenje velikih količina različitih podataka, upravljanje fajlovima u distribuiranom okruženju, kao i distribuirano računarstvo od koga se zahteva da omogući Big data (tri „V“ model). Sa velikim rastom količine podataka u poslednje vreme, razmatra se skladište podataka zasnovanog u cloud-u, pri čemu bi se iskoristila elastičnost cloud-a da se napravi sistem koji je dinamički skalabilan. U radu će biti opisana tehnologija Hadoop-a u cloud (Hadoop kao servis) i ukazaće se na prednosti ove tehnologije.

KLJUČNE REČI: Big Data tehnologija, Hadoop, Cloud računarstvo, Hadoop u Cloud-u

ABSTRACT: Requirements for the development of advanced e-business applications, characterized by reliability, distribution and scalability, can not be realized using traditional databases. That's why new approaches for storage, fast search and analysis of large amounts of data in real time, based on Big data technologies are being developed. The correct and complete explanation of what Hadoop is and what his relationship with Cloud is, follows from the study of Big Data technology. Hadoop provides reliable and scalable storage of large amounts of different data, management of files in a distributed environment, and distributed computing from which it is required to enable Big data (three "V" model). With a large increase in data volume lately, a Hadoop in Cloud is being considered, using the elasticity of the Cloud technology to create a system that is dynamically scalable. This paper deals with the Hadoop in Cloud (Hadoop as a Service) and the benefits of this technology.

KEY WORDS: Big Data Technology, Cloud Computing, Hadoop as a Service

Dejan Hadzi-Milosavljević,
Raiffeisen banka Srbije
Kontakt: dejan.hadzi-milosavljevic@raiffeisenbank.rs
Oblasti interesovanja: Računarske mreže, Informacione tehnologije, Projektovanje informacionog sistema za bankarsko poslovanje

Dušan Starčević,
Fakultet organizacionih nauka Univerziteta u Beogradu
Kontakt: dusan.starcevic@fon.bg.ac.rs
Oblasti interesovanja: Računarske mreže, Multimedijalne komunikacije, Multimedije


2.UDC 004.371.3:930.85

Monitoring dobara materijalne kulturne baštine primenom Interneta inteligentnih uređaja

Monitoring of material cultural heritage goods by use of Internet of things

Tijana Matejić, Nemanja Marković, dr Đorđe Mihailović

REZIME: Savremene informaciono – komunikacione tehnologije, a posebno Internet inteligentnih uređaja omogućavaju da materijalna kulturna baština odoli izazovima sa kojima se suočava usled uvećane industrijalizacije, nepovoljnih klimatskih faktora i masovnog turizma. U radu je predstavljen model skalabilne arhitekture sistema za monitoring dobara materijalne kulturne baštine koji koristi tehnologije Interneta inteligentnih uređaja i uključuje višeslojnu obradu podataka prikupljenih putem senzorskih komponenti sistema. Model je implementiran kroz “Intelligent Culture” sistem koji omogućava monitoring dobara baštine koja su locirana na teritoriji grada Aranđelovca. Ovaj sistem omogućava praćenje u realnom vremenu materijalnih kulturnih dobara, identifikaciju događaja kada su dobra ugrožena, analizu prikupljenih podataka, izveštavanje i alarmiranje putem mobilne aplikacije i veb dashboard portala. Evaluacija odnosnog sistema je pokazala da su informacije koje obezbeđuje korisne pri planiranju preventivnih i zaštitnih mera, zaštiti dobara baštine i da sistem menja odnos koji administrativna lica imaju prema primeni informaciono - komunikacionih tehnologija u praćenju i zaštiti dobara baštine.

KLJUČNE REČI: Internet inteligentnih uređaja, senzori, Arduiono, kulturna baština, Cloud

ABSTRACT: Modern information and communication technologies and especially Internet of things, enable material cultural heritage to resist the challenges it faces as a result of increased industrialization, unfavorable climatic factors and mass tourism. This paper presents a model of scalable architecture of the system for material cultural heritage property monitoring which utilizes the technologies of the Internet of things and includes multilayer data processing which has been collected through sensory components of the system. The model’s been implemented through the "Intelligent Culture" system that enables monitoring of heritage assets located in the territory of Arandjelovac. This system enables real-time monitoring of material cultural assets, identification of events when the assets are endangered, analysis of the collected data, reporting and alarms through the mobile application and the web dashboard portal. Evaluation of the system has shown that the information it provides is useful for preparing preventive and protective measures, protection of heritage assets and that the system changes the attitude that administrative entities have when it comes to applying information and communication technologies in monitoring and protecting heritage assets.

KEY WORDS: Internet of things, sensors, Arduino, cultural heritage, Cloud.

Tijana Matejić, MA, spec,
Visoka tehnološka škola strukovnih studija – Aranđelovac
Kontakt: tijana.matejic@vsar.edu.rs
Oblasti interesovanja: inteligentna okruženja, Internet inteligentnih uređaja, Cloud Computing, Data Mining.

Nemanja Marković,
Visoka tehnološka škola strukovnih studija – Aranđelovac
Kontakt: nemanja.markovic@vsar.edu.rs
Oblasti interesovanja: informacioni sistemi, veb programiranje, baze podataka.

dr Đorđe Mihailović,
Visoka tehnološka škola strukovnih studija – Aranđelovac
Kontakt: djordje.mihailovic@vsar.edu.rs
Oblasti interesovanja: E-poslovanje, E-učenje, informacioni sistemi.


3.UDC 004.738.5

PRIMENA INTERNET INTELIGENTNIH UREĐAJA U UNAPREĐENJU MALOPRODAJE

IMPLEMENTATION OF INTERNET OF THINGS IN RETAIL DEVELOPMENT

Ivana Tomanović

REZIME: Internet inteligentnih uređaja (Internet of Things - IoT) predstavlja jednu od ključnih tehnologija digitalne transformacije, kako poslovanja, tako i društva na globalnom nivou. Broj povezanih “stvari” u ukupnoj instaliranoj IoT bazi širom sveta rapidno raste. U prilog tome govori i predviđanje kompanije Gartner po kojima će do 2020. godine biti preko 20 milijardi povezanih Internet stvari u upotrebi. Predmet istraživanja ovog rada je razvoj modela primene Internet inteligentnih uređaja u maloprodaji, dok je cilj ukazivanje na moguća unapređenja poslovanja maloprodajne kompanije upotrebom savremene IoT tehnologije, konkretno bikon (Bluetooth Low Energy - BLE) tehnologije, kroz implementaciju predloženog modela. Kao poslovni model korišćena je jedna od najvećih domaćih maloprodajnih kompanija, u kojoj se potencijalnom primenom IoT modela želi postići unapređenje loyalty programa, unapređenje baze podataka o kupcima i stvarenje komercijalnog efekta. Osmišljen je koncept projekta, neophodni preduslovi za implementaciju, kao i logička arhitektura klijentske aplikacije. Kao krajnji zaključak sprovedenog istraživanja nameće se neophodnost primene Big Data analitike koja će doprineti donošenju kvalitetnih menadžerskih odluka, usmerenih ka unapređenju maloprodajnog poslovanja (povećanje broja lojalnih kupaca, optimizacija poslovanja, stvaranje izvora dodatne vrednosti).

KLJUČNE REČI: Internet inteligentnih uređaja, bikon, BLE tehnologija, maloprodaja

ABSTRACT: Internet of Things (IoT) represents one of the key global digital communication technologies, either in business as well in society. The number of connected “things” in the total installed IoT base is growing rapidly worldwide. In support of this, Gartner predicts that by 2020 there will be in use more than 20 billion connected Internet of things. The subject of this paper is development of application model of Internet of Things in retail, while the main goal is to point out possible improvements to the retail business using modern IoT technology, specifically beacon (Bluetooth Low Energy - BLE) technology, through the implementation of the proposed model. As a business model, one of the largest domestic retail companies is used, in which the potential application of the IoT model aims to achieve the improvement of the loyalty program, the improvement of the customer database and the creation of a commercial effect. The concept of the project is designed, the necessary prerequisites for implementation, as well as the logical architecture of the client application. As the final conclusion of the conducted research, it is necessary to apply Big Data analytics which will contribute to making quality managerial decisions aimed at improving retail business (increasing the number of loyal customer, optimizing the business, creating the source of additional value).

KEY WORDS: Internet of Things (IoT), beacon, BLE tehnology, retail

Ivana Tomanović
Institucija: Štampa sistem d.o.o. (Moj kiosk)
Kontakt e-mail adresa: ivana.tubic@gmail.com
Oblasti interesovanja: upravljanje projektima, menadžment, elektronsko poslovanje


4.UDC 004.738.5:338.48

SPREDŠIT APLIKACIJA ZA PRAĆENJE I UNAPREĐIVANJE USLUGA HOSTELA

SPREADSHEET APPLICATION FOR TRACKING AND IMPROVING HOSTEL SERVICES

Sofija Bundalo, Lena Đorđević, Slobodan Antić

REZIME: U radu je prikazana aplikacija namenjena zaposlenima u hostelu, koja omogućava unošenje i čuvanje rezervacija, dok njen centralni deo predstavlja upravljački model pomoću kojeg rukovodioci mogu analizirati poslovanje. Aplikacija je razvijena u MS Excel okruženju, a procedure su kreirane u VBA (engl. Visual Basic for Application) programskom jeziku. Osnovni cilj rada je analiza i automatizacija poslovnih procesa u hostelu „SAN Art“ i kreiranje modela pomoću kojeg će se unaprediti upravljanje sistemom i ostvariti bolji poslovni rezultat. Neki od problema, uočeni analizom postojećeg stanja, ukazuju da menadžment hostela ne poseduje bazu za evidentiranje prodatih usluga i da se svi finansijski proračuni obavljaju „na olovku“ ili digitronom. U cilju unapređenja poslovanja identifikovani su ključni indikatori performansi (KPI), koji se u modelu prate na kvartalnom nivou. Sposobnost praćenja ovih indikatora treba da omogući rukovodiocima uvid u nedostatke u poslovanju i poslovne procese koje je moguće poboljšati.

KLJUČNE REČI: spredšit, aplikacija, upravljački model, hostel, turizam.

ABSTRACT: The paper presents an application which is developed for employees of hostel and enables importing and storing information about room bookings. Central part of the application is control model for business performance analysis. The application is developed in MS Excel, while the procedures are created in VBA (Visual Basic for Application) programming language. The main goal of the paper is analysis and automation of business process in SAN Art Hostel and creation of the model that will improve system control and consequently improve business results. Main problems, detected by current state analysis, were lack of database for service tracking and fact that all financial calculations are conducted with calculator or with pen and paper. In order to improve business performances we identified the Key Performance Indicators (KPI), which will be observed quarterly. KPI monitoring should enable managers to distinguish imperfections of their business and to realize which business processes can be improved.

KEY WORDS: spreadsheet, application, control model, hostel, tourism.

Sofija Bundalo, student master studija
Univerzitet u Beogradu, Fakultet organizacionih nauka
Kontakt:sofija.bundalo29@gmail.com
Oblasti interesovanja: poslovna analitika, operaciona istraživanja, spredšit inženjerstvo, informacioni sistemi preduzeća.

Dr Lena Đorđević, docent
Univerzitet u Beogradu, Fakultet organizacionih nauka
Kontakt:djordjevic.lena@fon.bg.ac.rs
Oblasti interesovanja: spredšit inženjerstvo, spredšit menadžment, upravljanje materijalnim i nematerijalnim tokovima, upravljački i informacioni sistemi preduzeća.

Dr Antić Slobodan, docent
Univerzitet u Beogradu, Fakultet organizacionih nauka
Kontakt: antic.slobodan@fon.bg.ac.rs
Oblasti interesovanja: spredšit inženjerstvo, spredšit menadžment, upravljanje materijalnim i nematerijalnim tokovima, upravljački i informacioni sistemi preduzeća.


5.UDC 004.42:681.3.06

OPTIMIZACIJA ALGORITАMSKIH REŠENJA ZA IZDVAJANJE OBELEŽJA REGISTARSKIH TABLICA U USLOVIMA OTEŽANE DETEKCIJE

ON SOME OPTIMIZATION TECHNIQUES OF NUMBER PLATE RECOGNITION ALGORITHM FOR IMPERFECT DETECTION CONDITIONS

HANA STEFANOVIĆ, RADOSAV VESELINOVIĆ, GORAN BJELOBABA, ANA SAVIĆ

REZIME: U ovom radu predloženi su različiti optimizacioni postupci prilikom izdvajanja obeležja registarskih tablica u cilju identifikacije vozila, u uslovima otežane detekcije tabličnog regiona. Predloženi algoritam, realizovan u MATLAB programskom okruženju, obuhvata lokalizaciju i segmentaciju tablice, kao i izdvajanje očitanih karaktera, a nakon manjih modifikacija mogao bi se koristiti u okviru sistema za automatsko prepoznavanje registarskih tablica (ANPR – Automatic Number Plate Recognition). Algoritam uključuje i predobradu slike, uklanjanje šuma, korekciju senke i odsjaja, dodatno filtriranje u slučaju magle ili drugih klimo-geografskih uslova koji otežavaju detekciju, kao i dodatnu obradu primenom Hough-ove transformacije u slučaju iskošenih snimaka tabličnog regiona. Nakon odgovarajuće predobrade i primene predloženog postupka, sa velikom tačnošću dobijaju se segmentirani karakteri, primenom nekog od standardnih postupaka za optičko prepoznavanje karaktera (OCR – Optical Character Recognition).

KLJUČNE REČI: Automatsko prepoznavanje registarskih tablica (ANPR–Automatic Number Plate Recognition), Hough-ova transformacija, optičko prepoznavanje karaktera (OCR–Optical Character Recognition), otežana detekcija.

ABSTRACT: This paper provides an optimization of a simple MATLAB-based technique for Automatic Number Plate Recognition (ANPR). Digital image segmentation, after resizing image and removing noise, is applied, while some edge detection algorithms and some morphological techniques are used. Additional spatial filtering and Hough transformation are applied to compensate the variables that can affect the ANPR's ability to produce an accurate read, such as time of day, weather and angles between the cameras and the license plates. Free Optical Character Recognition (OCR) software is used to output results.

KEY WORDS: Automatic Number Plate Recognition (ANPR), Hough transformation, Optical Character Recognition (OCR), imperfect detection.

Dr Hana Stefanović
Visoka škola strukovnih studija za informacione tehnologije (ITS) u Beogradu, Studijski program Informacione tehnologije, profesor strukovnih studija za oblast Elektrotehničko i računarsko inženjerstvo, uža naučna oblast Informacione tehnologije
Oblasti: računarski i bežični komunikacini sistemi, digitalna obrada signala
Kontakt: e-mail: hana.stefanovic@its.edu.rs

Radosav Veselinović, MSc.
Ekonomski fakultet u Beogradu
Oblasti: digitalna ekonomija, sigurnost i zaštita podataka na internetu
Kontakt: e-mail: veselinovic.ceda@gmail.com

Goran Bjelobaba, MSc.
Narodna banka Srbije
Oblasti: elektronsko poslovanje, sigurnost i zaštita računarskih sistema
Kontakt: e-mail: Goran.Bjelobaba@nbs.rs

Dr Ana Savić
Visoka škola elektrotehnike i računarstva strukovnih studija u Beogradu, Studijski program Informacioni sistemi, profesor strukovnih studija za oblast Matematika i informatika
Oblasti: diskretna matematika i alforitmi, digitalna obrada signala
Kontakt: e-mail: ana.savic@viser.edu.rs


6.UDC 004.62

Analiza modela podataka sistema „MS NAV“ na primeru procesa nabavke

Analysis of MS NAV data model in the case of the procurement process

Jelena Malić, Doc. dr Ognjen Pantelić, MSc Ana Pajić

REZIME: ERP sistemima se pripisuje da su u velikoj meri povećali produktivnost organizacije poslovnih sistema u proteklih nekoliko decenija. Glavni cilj ERP sistema je integrisanje svih odeljenja i funkcija preduzeća u jedan sistem koji može zadovoljiti specifične potrebe različitih korisnika i pomoći im da donose odluke na osnovu preciznih podataka koji su u njemu prikupljeni. Microsoft Dynamics NAV predstavlja niz koordinisanih i specijalizovanih sistema za upravljanje poslovanjem koji omogućavaju preduzećima donošenje važnih poslovnih odluka sa više sigurnosti. U okviru ovog rada fokus je na istraživanju modela podataka dela baze podataka sistema Microsoft Dynamics NAV verzija 2013 koji se odnosi na proces nabavke, kao i njegovih mogućih unapređenja. Posmatrana je i mogućnost korišćenja navedenih modela podataka za primenu metoda process mining-a, koji bi potencijalno omogućio da se poslovni procesi unaprede i ubrzaju, i tako omoguće brže i kompetitivnije okruženje.

KLJUČNE REČI: ERP sistemi, Microsoft Dynamics NAV, Baze podataka, Modeli podataka, Process mining

ABSTRACT: ERP systems are attributed to have greatly increased the productivity of business system organisation over the past several decades. The main goal of an ERP system is to integrate all departments and functions of an enterprise into one system that can meet the specific needs of different users and help them make decisions based on the precise data collected in that specific enterprise. Microsoft Dynamics NAV is a set of coordinated and specialized business management systems that enable businesses to make important decisions with more certainty. The focus of this paper is on the research and potential improvements of data models that represent part of the Microsoft Dynamics NAV version 2013 database, which relates to the procurement process. The possibility of using the specified data model for the application of process mining methods was also considered. Process mining would potentially enable improvement and acceleration of business processes, thus enabling a faster and more competitive environment.

KEY WORDS: ERP systems, Microsoft Dynamics NAV, Databases, Data modelling, Process mining

dipl. ing. Jelena Malić,
Faculté informatique et communications, École polytechnique fédérale de Lausanne,
email: jelena.malic@epfl.ch
Oblasti istraživanja: Baze podataka, ERP sistemi, Applied data analysis, Mašinsko učenje

Doc. dr Ognjen Pantelić,
Fakultet organizacionih nauka, Univerzitet u Beogradu
email: pantelico@fon.bg.ac.rs
Oblasti istraživanja: ERP sistemi, Baze podataka, Modelovanje informacionih sistema, Metodologije razvoja informacionih sistema.

MSc Ana Pajić,
Fakultet organizacionih nauka, Univerzitet u Beogradu
email: ana.pajic@fon.bg.ac.rs
Oblasti istraživanja: IT Governance, Projektovanje IS, Modelovanje poslovnih procesa, ERP sistemi


7.UDC 57.097:004.8.056

UNAPREĐENJE BEZBEDNOSNIH TEHNIKA I ZAŠTITE BIOMETRIJSKIH PODATAKA U BIOMETRIJSKIM SISTEMIMA: PREDSTAVLJANJE MEĐUNARODNOG STANDARDA ISO 24745

IMPROVEMENT OF SECURITY TECHNIQUES AND PROTECTION OF BIOMETRIC DATA IN BIOMETRIC SYSTEMS: PRESENTATION OF INTERNATIONAL STANDARD ISO 24745

Milorad Milinković

REZIME: U ovom radu predstavljen je međunarodni standard ISO 24745 kao potencijalni bezbednosni alat za zaštitu biometrijskih informacija, tačnije kao alat za zaštitu privatnosti u biometrijskim sistemima. Ovo je jedan od poslednjih standarda u nizu međunarodno prihvaćenih koji se bave problemom bezbednosti biometrijskih sistema.

KLJUČNE REČI: Biometrija, Privatnost, Bezbednost, Standardi

ABSTRACT: This paper presents the International Standard ISO 24745 as a potential security tool for biometric information protection, more precisely as a tool for privacy protection in biometric systems. This is one of the latest internationally accepted standards that address the security issues of biometric systems.

KEY WORDS: Biometrics, Privacy, Security, Standards

Milorad Milinković, dipl.inž
Univerzitet u Beogradu, Fakultet organizacionih nauka
Stručni saradnik u MMKLAB (Istraživač na projektu TR 32013)
e-pošta: milorad.milinkovic@mmklab.org
Oblasti interesovanja: menadžment, menadžment kvalitetom, standardizacija, internet marketing, e-poslovanje


 

ИНФО М
Часопис за информациону технологију и мултимедијалне системе

Електронска пошта • Телефон +381 (0)11 3950-894 • Продукција сајта: ФОН
©2002-2016 ИНФО М и носиоци појединачних ауторских права. Сва права задржана.